Đa dạng cây trồng, tăng hiệu quả kinh tế

Trước đây trên cánh đồng rộng 40 ha, người dân thôn Trung Nghĩa, xã Nghĩa Trung (Việt Yên - Bắc Giang) chủ yếu cấy lúa, năng suất không cao bởi phụ thuộc vào nước trời. Trên diện tích chủ động nước tưới (khoảng 8,6 ha), 45 hộ dân mạnh dạn chuyển sang trồng hoa lay ơn để phục vụ dịp Tết Nguyên đán hằng năm. 

Nông dân thôn Trung Nghĩa, xã Nghĩa Trung (Việt Yên) chăm sóc hoa trên cánh đồng SXTT.

Dù lợi nhuận cao (mỗi sào hoa lay ơn thu nhập từ 20 - 40 triệu đồng/vụ tùy thời điểm) song người dân không thể mở rộng bởi phần diện tích còn lại luôn trong tình trạng thiếu nước.

Xác định thôn Trung Nghĩa sẽ là vùng SXTT chủ lực của xã (không nằm trong quy hoạch cụm công nghiệp, khu dân cư - PV), từ năm 2021, UBND xã ưu tiên đầu tư hệ thống thủy lợi, phấn đấu chủ động nước tưới cho toàn bộ diện tích. Cuối năm ngoái, từ nguồn ngân sách tỉnh, xã đầu tư 3 tỷ đồng cải tạo hồ Hang Nấm, nâng diện tích chủ động nước tưới của thôn lên hơn 20 ha. 

Hiện địa phương đang xây dựng kế hoạch cải tạo hồ Đồi Năng và hệ thống trạm bơm. Ông Nguyễn Văn Thế, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Trung nói: “Sau khi hoàn thành cải tạo hồ Đồi Năng, nguồn nước tưới cho toàn bộ 40 ha sẽ được bảo đảm. Khi đó, không chỉ mở rộng diện tích trồng hoa lay ơn, chúng tôi sẽ đưa những giống hoa mới và một số cây trồng năng suất cao vào canh tác”.

Theo bản đồ số hóa các vùng SXTT, hiện toàn tỉnh có 151 vùng sản xuất lúa với hơn 21,7 nghìn ha; 77 vùng rau; 79 vùng cây ăn quả... Cùng với giữ an toàn 274 hồ chứa nước, 203 đập dâng, các địa phương, đơn vị đã quan tâm củng cố, sửa chữa công trình thủy lợi, đầu tư hệ thống kênh mương. Huyện Yên Dũng đã cứng hóa gần 127 km kênh mương dẫn nước cho 38 vùng SXTT. 

Vì thế, năng suất tại những vùng này tăng 35%, giá trị tăng 42% so với những diện tích nhỏ lẻ, xen kẹp. Tương tự, cơ cấu cây trồng tại cánh đồng mẫu 50 ha tại các thôn: Đông, Trung, Hà, cùng xã An Hà (Lạng Giang) cũng đa dạng hơn bởi tưới tiêu thuận lợi. 

Ông Hoàng Văn Hà, thôn Hà nói: “Hiện toàn bộ mương tại cánh đồng mẫu của thôn đã được cứng hóa, dẫn nước đến từng thửa ruộng. Nếu trước kia các hộ chỉ cấy lúa, trồng khoai lang thì nay trồng những cây có giá trị kinh tế cao như: Khoai tây, ngô ngọt... giúp thu nhập trên đơn vị diện tích tăng đáng kể”.

Tập trung nguồn lực

Để phát triển sản xuất nông nghiệp nói chung, nâng cao giá trị kinh tế tại các vùng SXTT nói riêng, tỉnh dành nhiều nguồn lực đầu tư, nâng cấp các công trình thủy lợi, hệ thống kênh mương. 

Đến nay tỷ lệ cứng hóa kênh mương tưới toàn tỉnh đạt gần 50%, cao gấp đôi so với năm 2010; riêng hệ thống kênh cấp 1, 2 đạt 64%. Giai đoạn 2022-2025, UBND tỉnh dành hơn 340 tỷ đồng hoàn thiện hạ tầng cho 87 vùng SXTT, trong đó hơn 193,5 tỷ đồng dành cho các công trình kênh mương.

Theo kế hoạch, năm 2022, các địa phương khởi công 45 công trình thủy lợi tại 28 vùng SXTT với tổng kinh phí hỗ trợ 52,56 tỷ đồng. Tuy vậy, đến thời điểm này, các huyện, TP mới đang hoàn thiện thủ tục để chuẩn bị khởi công. Nguyên nhân chính là do chưa có vốn đối ứng từ người dân. 

Ông Nguyễn Trường Sinh, Chủ tịch UBND xã Đông Hưng (Lục Nam) nói: “Năm nay địa phương đề xuất cứng hóa 1,5 km kênh mương dẫn nước vào vùng sản xuất lúa tập trung thôn Trại Mít (66 ha). Ngoài 1,35 tỷ đồng hỗ trợ, các hộ phải đóng góp thêm gần 300 triệu đồng. Vì nguồn lực trong dân hạn chế nên việc đối ứng đang gặp khó khăn”.

Dù đã được đầu tư song đến nay nguồn nước tưới chủ động từ công trình thủy lợi cho cây trồng tại các vùng SXTT mới đạt 85% diện tích. Khắc phục tình trạng này, các huyện, TP đưa ra nhiều cơ chế, chính sách hoàn thiện hạ tầng vùng SXTT. Tại huyện Việt Yên, UBND huyện vừa ban hành đề án hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng vùng chuyên canh sản xuất nông nghiệp gắn với phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao hiệu quả, giá trị sản phẩm. 

Theo đó, giai đoạn 2022-2025, huyện dành hơn 11 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp 11,8 km kênh mương; 11 tỷ đồng làm mới hai hồ, cải tạo một hồ chứa nước; hỗ trợ xây dựng 12 trạm bơm cục bộ. Huyện Yên Dũng bố trí gần 5,6 tỷ đồng cứng hóa gần 9 km kênh mương cấp 3; chuẩn bị lựa chọn nhà thầu cứng hóa 2,8 km kênh mương tại vùng sản xuất lúa tập trung xã Đồng Phúc theo kế hoạch đã đăng ký.

Ông Phạm Văn Đưởng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và PTNT) cho biết: “Căn cứ kế hoạch từng năm, chúng tôi sẽ hỗ trợ, hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện, bảo đảm đúng mục đích và chất lượng công trình. 

Trước mắt, Chi cục tập trung hướng dẫn các địa phương sớm khởi công các công trình đã đăng ký theo kế hoạch, không để dự án nào bị chậm hoặc phải chuyển nguồn sang năm sau. Các địa phương cũng cần đẩy mạnh tuyên truyền để người dân chung sức, bố trí nhân lực, vật lực tu bổ, nạo vét các công trình, sẵn sàng cho những vụ sản xuất mới” .

Bài, ảnh: Sỹ Quyết

Cải tạo, sửa chữa công trình thủy lợi, đê điều: Đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm vượt lũ

(BGĐT) - Với quyết tâm bảo đảm an toàn các công trình trong mùa mưa bão, những ngày này, chủ đầu tư và các nhà thầu đang tập trung phương tiện, vật tư và nhân lực xây dựng công trình thủy lợi cũng như khắc phục các sự cố về đê điều. Cùng với hoàn thành các hạng mục qua đê, chủ đầu tư, đơn vị quản lý, vận hành cũng xây dựng phương án thoát lũ.

Nhiều công trình thủy lợi ở Bắc Giang cần đầu tư nâng cấp

(BGĐT) - Theo Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Bắc Giang, qua phối hợp rà soát, đánh giá hiện trạng các công trình thủy lợi trước mùa mưa bão, đơn vị phát hiện nhiều công trình xuống cấp, có nguy cơ mất an toàn.

Chậm xử lý hành vi xâm lấn công trình thủy lợi

(BGĐT) - Mặc dù hằng năm UBND tỉnh Bắc Giang đều có kế hoạch chỉ đạo các địa phương, đơn vị liên quan tập trung xử lý vi phạm về công trình thủy lợi song kết quả còn thấp. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho các công trình thủy lợi.

Thi đua “nước rút” trên các công trình thủy lợi

(BGĐT) - Những ngày này, trên các công trình thủy lợi, không khí lao động khẩn trương. Các hạng mục theo kế hoạch nhà thầu phát động phong trào thi đua, quyết tâm hoàn thành vượt tiến độ, đưa công trình vào khai thác, sử dụng trước mùa mưa bão.

Bắc Giang triển khai kế hoạch xử lý vi phạm pháp luật về khai thác, bảo vệ công trình thủy lợi

(BGĐT) - Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa có công văn yêu cầu các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố triển khai xây dựng kế hoạch xử lý vi phạm pháp luật về khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi năm 2022.